Betül Selcen Özer ve Merve Tahmisoğlu ile röportaj
Sosyal çevreleri ve etki alanları geniş kimselerden oluşan sosyal komiteler, STK’ların kaynak geliştirme etkinliklerinin planlanması ve düzenlenmesinde önemli bir rol oynuyorlar. Sosyal Komiteler, davetler ve kermesler gibi geleneksel yöntemlerin yanı sıra yardımseverlik koşuları ve kitlesel fonlama gibi yenilikçi uygulamaları da kullanarak destekledikleri STK’ların bağış toplaması için aktif şekilde çalışıyorlar. Üye sayıları bir STK’dan diğerine değişse de, sosyal komite üyeleri yaptıkları bağışların yanı sıra zamanlarını ayırarak ve emek harcayarak STK’lar için gelir getirici etkinlikler düzenliyor ve çevrelerini de STK’lar aracılığı ile bağış yapmaya yönlendiriyorlar. Sosyal komitelerin oluşumları, işleyişleri ve STK profesyonelleri ile olan ilişkilerine dair sorularımızı Filantropi Profesyonelleri Eğitim Programı mezunlarından TEMA Kaynak Geliştirme Koordinatörü Merve Tahmisoğlu ve Tohum Otizm Vakfı Genel Müdürü Betül Selcen Özer yanıtladı.
Sosyal komite nedir, oluşumları nasıldır?
Merve Tahmisoğlu: TEMA uzun yıllardır sosyal komiteleri kaynak geliştirme yöntemi olarak etkili bir şekilde kullanıyor. TEMA bünyesinde vakfın faaliyetleri için kaynak yaratma konusunda gönüllü destek veren TEMA-K (TEMA-Kaynak) adında bir oluşum bulunuyor. On yıl önce Vakfın Kaynak Geliştirme Bölüm Başkanı’nın girişiyle kurulan bu komite, cemiyet hayatında bilinen yaklaşık 10 kadından oluşuyor. TEMA-K planlarını genellikle yıllık olarak yapıyor. Bu planlar, şehir içi/şehir dışı/ yurt dışı geziler, yemek, konser gibi etkinliklerden oluşuyor. Bu etkinliklere katılım için kişi başı bir ücret belirleniyor ve bu ücretin belli bir kısmı etkinlik sonrasında TEMA Vakfı’na bağışlanıyor. Örneğin; geçtiğimiz dönemde Dünya Kadınlar Günü kutlamak üzere cemiyet hayatının tanınan isimleri, TEMA-K tarafından düzenlenen bir yemeğe davet edildi. Yemek programı tanınan bir otelde yapıldı ve programa katılan herkes 250 TL davetiye ücreti ödedi. Program sonunda toplanan davetiye ücretleri içerisinden yemek programının hesabı ödendikten sonra kalan tutar bağış olarak TEMA Vakfı’nın banka hesaplarına yatırıldı. Bu tür organizasyonların planlama, katılım, duyuru gibi tüm süreçlerini TEMA-K üyeleri kendi aralarında iş bölümü yaparak gerçekleştiriyor. TEMA’nın profesyonel çalışanları ise TEMA-K’ya iletişim çalışmalarında destek veriyor. Bu kapsamda, davetiye metninin oluşturulması, program esnasında grubun öncüsü olan TEMA-K üyesinin konuşma metninin hazırlanması, basın bültenin oluşturulması gibi işler TEMA çalışanları tarafından yapılıyor. TEMA bunu özellikle tercih ediyor çünkü içerisinde TEMA Vakfı’nın adının geçtiği tüm ifadelerin Vakfın kurumsal duruşu doğrultusunda hazırlanması büyük önem taşıyor.
Betül Selcen Özer: Tohum Otizm Vakfı’nın kaynak yaratmak için sosyal komite oluşturan sivil toplum kuruluşları arasında yer alıyor. Tohum Otizm Vakfı’nda sosyal komitenin temelleri Vakıf için kaynak geliştirme amaçlı etkinliklerin organize edilmesinin planlandığı ilk zamanlarda atıldı. 13-15 kişiden oluşan komiteye yeni üyeler mevcut üyelerinin önerisi doğrultusunda ve yapılan oylama sonucunda dahil ediliyor. Sosyal komitenin bir araya gelmesi ile düzenlenen ilk kermesin ardından Vakfa kaynak geliştirmek için düzenlenen kermesler gelenekselleşiyor. Buna ek olarak, sosyal komite üyeleri balo ve yardım geceleri gibi etkinliklerin düzenlenmesinde de aktif görev alıyor. Tohum Otizm Vakfı’na kaynak sağlamayı hedefleyen geleneksel kermes etkinliği ile ilgili birçok karar sosyal komite içerisindeki alt gruplar tarafından, Vakfın Genel Müdür Yardımcısının bilgisi dahilinde alınıyor. Vakfın Genel Müdürü, Kaynak Geliştirme ve Etkinlik Koordinatörleri de alt grupların çalışmalarına katılım sağlıyorlar. Ancak yapılacak etkinliklerin ana koordinasyonunu sosyal komite içinden seçilmiş bir ya da iki üye üstleniyor. Etkinlikle ilgili ana hatları ve birçok kararı işe liderlik eden sosyal komite üyesi takip ediyor. Vakıf çalışanları organizasyondan sorumlu sosyal komite üyesi ile diğer üyelere oranla çok daha yakın çalışıyorlar.
STK’lar sosyal komitelerinin belirli projeler ya da ihtiyaçlar için kaynak geliştirmesi konusunda yönlendirme yapıyor mu?
Merve Tahmisoğlu: TEMA-K grubu aracılığıyla gelen bağışlar şu an için TEMA’nın doğa eğitimi programları için kullanılıyor. TEMA ihtiyaç görülmesi durumunda bu kaynağın kullanılacağı projeyi değiştirme hakkına sahip.
Betül Selcen Özer: Tohum Otizm Vakfı sosyal komitesini yardımseverlik koşusu gibi önceden planlanmış kaynak geliştirme aktivitelerine yönlendirmeyi tercih ediyor. Ancak bu tür faaliyetlere katılımlarını sağlamak genellikle uzun sürüyor ve süreçte bazı sıkıntılarla karşılaşılabiliyor. Sosyal komite üyeleri yalnızca tek bir etkinlik (kermes) için bir araya gelmeyi ve yıl boyunca tek bir etkinliğe emek vermeyi tercih ediyor. Tohum Otizm Vakfı’nın sosyal komitesinin içerisinde yer alan gençler yardımseverlik koşusu ve doğum günü bağışı gibi yeni kaynak geliştirme yöntemlerine sıcak bakıyorlar. Ancak balo, müzayede ve kermes gibi daha geleneksel bağış yöntemlerini tercih eden üyeler de bulunuyor. Tohum Otizm Vakfı’nın profesyonel çalışanları sosyal komite ile genellikle yıl boyunca geleneksel kermes etkinliği için bir araya geliyor. Tohum Otizm Vakfı kermesinin geliri, Vakfın gelirinin yaklaşık %15’ini oluşturuyor. Sosyal komitenin düzenlediği etkinliklerin geliri, masraflar çıkarıldıktan sonra genel bütçeye ekleniyor ve Vakfın ihtiyaçları doğrultusunda kullanılıyor.
Sosyal komitelerle çalışmanın STK’lar içim zorlukları var mı? Bu zorlukları aşmak için neler yapıyorsunuz?
Merve Tahmisoğlu: TEMA-K gibi sosyal komiteler gönüllü gruplar oldukları için planlarını ve programlarını birebir yönetmek veya koordine etmek mümkün olmuyor. Bu sebeple sosyal komiteler tarafından yapılan aktivitelerin Vakfın vizyonuna, misyonuna ve kurumsal duruşuna olumsuz bir etkisi olmadan gerçekleşmesini sağlamak konusunda zaman zaman zorluklar yaşanabiliyor. Ancak bu zorlukları, sosyal komite üyelerinin uzun yıllardır TEMA’yı tanıyor olması ve buna bağılı olarak oluşan gönül bağı sebebiyle aşabiliyor ve sosyal komite çalışmalarına devam edebiliyoruz. Bu zorlukları aşmak için sosyal komite üyeleriyle belirli aralıklarla toplantılar yapmak, gerçekleştirilen aktivitelere Vakfın üst yönetiminin katılımını sağlamak ve sosyal komite üyelerine teşekkür etmek, gönüllü çalışmaları için onları takdir etmek gibi hassasiyetler önem taşıyor.
Betül Selcen Özer: Tohum Otizm Vakfı’nın yaşadığı en önemli zorluk sosyal komite üyeleri ile Vakıf çalışanlarının önceliklerinin farklılaşmasından kaynaklanıyor. Bu öncelik farkları bazı durumlarda komite üyeleri ve Vakıf çalışanları arasındaki iletişime olumsuz şekilde yansıyabiliyor. Sosyal komite üyelerinin Komite etkinliklerini Vakfın düzenlediği en önemli çalışma olarak değerlendirdiği durumlarda, Vakfın devam eden diğer çalışmalarını (etkinlikler, kaynak geliştirme kampanyaları vb.) farkına varmadıkları durumlar yaşanabiliyor. Bu durum sosyal komite üyeleri ve Vakfın profesyonel çalışanları arasında yapılması gereken işlerin planlamasında bir takım aksaklıklara neden olabiliyor. Tohum Otizm Vakfı, sosyal komite üyeleri ile daha sık ve açık iletişimde kalarak bu zorlukları aşıyor. Vakıf çalışanları sosyal komite üyelerinin heyecanını en az onlar kadar paylaştıklarında ve birlikte çalışmalar yürütüldüğünde oldukça olumlu sonuçlar alınıyor. Vakıf çalışanlarının sosyal komite üyeleri ile ortak dil kurabilmeleri ve beraber ilerleyebilmeleri için sosyal komitenin önceliklerini iyi anlamak ve heyecanlarını paylaşmak büyük önem taşıyor.
