Güvenlik ve İyi Olma Hali: Partnerleri Desteklemek için Fon Verenlerin Umut Verici Uygulamaları

Bu makalenin orijinali 12 Şubat 2021 tarihinde Alliance Magazine’de yayımlanmıştır. Yazının orijinaline bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Kısıtlayıcı mevzuatlar, kişileri hedefleyen gözetleme veya hackleme girişimleri, fiziksel güvenliğe yönelik tehditler: bunlar aktivistlerin ve kuruluşların karşılaştığı, esas olarak hükümetlerin ve özel sektörden aktörlerin dayattığı, sivil alanı kısıtlayan veya daraltan uygulamalar. Küresel pandemi, kuruluşlar ve kolektifler ile bireyler açısından değerlendirildiğinde sivil özgürlüklere yönelik daha büyük zorluklar oluşturuyor.

Yazan: Alison Miranda, Transparency and Accountability Initiative; Vanina Serra, Mama Cash; Wedad Bseiso, Open Society Foundations 

Maalesef bu deneyimler dünya çapında daha açık, kapsayıcı ve hesap verebilir toplumlar gayesiyle çalışan sivil toplum kuruluşları (STK), aktivistler ve fon sağlayıcılar için fazlasıyla tanıdık. Pandemi, sivil aktörlerin karşı karşıya olduğu (kimi yeni ve diğerleri süregelen) emniyet, güvenlik ve iyi olma haline dair önemli sorunları iyice görünür hale getirdi. Peki küresel ölçekte fon veren kuruluşlar, sivil toplum açısından endişe verici bu eğilimlerin her toplumda farklı tezahür eden yereldeki çeşitli sonuçlarına nasıl yanıt verebilirler?

Fon verenlerin ortak çalışma girişimi olan Transparency and Accountability Initiative’nin (TAI; Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik İnisiyatifi) Temmuz 2020’de düzenlediği bir öğrenme diyaloğunda çeşitli küresel fon sağlayıcıları, hibe alıcılarının güvenliğini ve iyi olma halini korumaya yönelik çabalarını paylaştılar. Söz gelimi TAI üyelerinden Luminate, yeni programı Partner Support (Partner Desteği) aracılığıyla paydaşlarının dayanıklılığını ve iyi olma halini kuvvetlendirmek amacıyla finansal ve finansal olmayan destekler sağlıyor. Mama Cash, daralan sivil alana karşı göğüs germe ve dayanıklılığı daha uzun vadeli kılma yönünde çalışan hibe alan paydaşlarıyla birlikte ve onlardan öğrenmek için, paydaşlarınca tasarlanan bir inisiyatifin pilot aşamasında. Ve yine bir TAI üyesi olan Open Society Foundations’daki Economic Justice Program (Ekonomik Adalet Programı), sivil alanda faaliyetlerini etkileyen zorlukları tespit etmede ve ele almada çeşitli paydaşları desteklemek amacıyla, bütüncül güvenlik üzerine olan ilk inisiyatifini tamamladı.

Bu deneyimler, paydaşlarının güvenliği ve iyi olma halleri adına bütüncül bir şekilde düşünebilmeleri için diğerlerine ilham oluyor ve gelişmekte olan uygulamalara dair örnekler sunuyor. İşte küresel çapta hibe veren kuruluşların bu çalışmaları başlatırken göz önünde bulundurabilecekleri üç uygulama alanı:

  1. Akranların ve paydaşların deneyimleri ve kanıtlarıyla başlayın

Hibe alan kuruluşların bilgi birikimleriyle ihtiyaçlarını aydınlığa kavuşturmada ve güven inşa etmede dinlemenin önemi ne kadar vurgulansa azdır. TAI, pandemi sırasında çoğu hibe veren kuruluşun, paydaşlarla ve akranları olan hibe veren kuruluşlarla bilgi ve uzmanlık paylaşımında bulunduğunu ve diyalog kurduğunu ortaya koydu.

Sivil toplum açısından daralan sivil alan bağlamında, hibe alan kuruluşları merkeze alarak onların seslerini dinlemek büyük önem taşıyor. Bu uygulama, belirli popülasyonların veya grupların aksi takdirde gözden kaçırılabilecek fakat fon sağlayıcı-alıcı arasında güvene dayalı bir ilişki inşa edilmesine yardımcı olabilecek deneyimlerine ışık tutabilir. Hibe veren kuruluşlar, diyaloglar ve araştırmalar aracılığıyla, karşılaşabilecekleri tehlikeleri tartışmaları için paydaşlarına proaktif olarak güvenli alanlar yaratabilir. Örneğin Mama Cash, daralan sivil alanın cinsiyetlendirilmiş veçhelerine dikkat çekmek amacıyla paydaşlarıyla birlikte bu araştırmayı yayımladı. TAI, şeffaflık ve hesap verebilir yönetim oluşturmak isteyen grupların tecrübeleri hakkında sektörel bir lensten baktığı anket sonuçlarını ve incelemesini yayımladı.

Fon verenler, paydaşları dinlemeye yönelik ve araştırma amaçlı bir inisiyatife ek olarak, ve hatta bu inisiyatife başlamadan önce, iyi olma hali ve dayanıklılık üzerine birikmekte olan bulguları inceleyebilirler. Halihazırda süregelen Centered Self (Dengeli Benlik) serisi ve Wellbeing Project’in (İyi Olma Hali Projesi) araştırmaları, bireysel iyi olma hali ve olumlu toplumsal dönüşüm arasındaki bağa dair çeşitli bakış açıları ve perspektifler sunuyor. Fon sağlayıcılar ayrıca, hibe alan paydaşlarının karşılaştıkları spesifik zorlukları inceleyebilir ve bu zorluklar karşısındaki yanıtlarını, aktivistler için güvenlik ve iyi olma hali kaynaklarını, veya sağlıklı çalışma yerleri oluşturan STK’lar için yönlendirmeleri paylaşabilirler.

  1. Kelimeler önemlidir: paydaşlarla ortak bir dil yaratmaya başlayın

Küresel çapta fon sağlayıcılar bütüncül emniyeti, güvenliği ve iyi olma halini ele almak için ortak bir dil bulunmama ihtimali olan farklı bağlamlardaki paydaşlarla çalışmanın yarattığı zorlukla karşı karşıyadırlar. Bu durum fon sağlayıcılar, uygulayıcılar ve iyileştirici çözümler bulmak yerine retoriğe takılıp kalmayı savunanlar -ve daha da kötüsü, hasara neden olanlar- için bir risk teşkil eder. Fon sağlayıcılar paydaşlarının iyi olma hallerini desteklemek adına, kendi çıkarlarının ve sunduklarının ardında yatan niyetleri bildirmeye kendi değerlerinden başlayabilir. Dahası, hibe verenler akranlarının güvene dayalı değerlerinden veya ilkelerindenilham alabilir. Başlama noktası ne olursa olsun, hibe verenler dayanıklılığın yeniden tanımlanması için paydaşlarının deneyimleri ve seslerine açık olmalıdırlar.

Operasyonel ve programa ait bağlamlar; farklı diller, kültürler ve insanlar etrafında inşa edilir. Fon sağlayıcıların paydaşlarla birlikte, güvenlik ve iyi olma hali ihtiyaçları üzerine özel olarak şekillendirilmiş tartışmalara ve (her iki taraftan da) ortaya çıkabilecek kırılganlıklara ve travmalara hazırlıklı olmaları gerekir. Fakat genellikle konuşmaya en değer olan konuşmalar en zor olanlarıdır ve hibe verenler ile paydaşlarını daha akıllıca hibe verme yöntemleri konusunda bilgilendirebilirler. Hibe verenler bu diyaloğa, paydaşlarıyla birlikte ve onlara yönelik ortak bir anlayış geliştirmek için bir davet olarak yaklaşabilirler. Örneğin William and Flora Hewlett Foundation, çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık hibelerinin, bu konuları incelemek için paydaşlarının kendi kapsamları dahilinde bir alan açmalarına olanak sunduğunu fark etti. 

  1. Verilen hibenin türü ve miktarı, paydaşların iyi olma halini önceliklendirebilmeleri için yetki ve güç sağlayabilir

Çoğu fon sağlayıcı kuruluş, özellikle de progresif ve özel vakıflar, organizasyonel sağlık ve etkililik ile iyi olma hali ve dayanıklılık konularına yönelik dikkatlerini ve ekstra fonlarını artırdılar. Yine de, hibe alan kuruluşların bu gibi kaynaklara erişimlerini veya bu kaynakları dağıtımlarını zorlaştırma ihtimali bulunan çeşitli faktörler mevcuttur. Daha küçük veya yeterince kaynağa sahip olmayan gruplar için durum çoğunlukla bu şekildedir; veya daha genel olarak, kar amacı gütmeyen kuruluşların çalışmalarının gerçek maliyetinin karşılanmasında halihazırdaki fonlar yetersiz kalmaktadır. Veya daha basit olarak fon sağlayıcılar, bu ihtiyaçları gözler önüne sererek gelecekteki olasılıkları tehlikeye attıklarını sezinliyor olabilirler.

Bu ilave fonların yanı sıra, esnek olan ve birkaç yıl süren kurumsal hibe desteğinin, hibe alan paydaşlar (ve hibe verenler) için büyük bir değeri ve faydası bulunur. Hibe alan paydaşların organizasyonel sağlığı açısından bu tür fonların pek çok faydası bulunur ve ayrıca kaynakları ihtiyaç olan yerlere yönlendirebilmeleri için güven yaratır ve temsil yetkisi verirler.

İlişkileri yeniden tanımlamak

Ele aldıkları sorunların sistemsel ve çoğunlukla derine kök salmış tabiatları göz önünde bulundurulduğunda, küresel çapta fon sağlayıcıların ve onların paydaşlarının zorluklarla karşılaşmaya devam etmesi beklenmektedir. Aktivistlerin iyi olma hali, sağlıklı toplumsal hareketlerin ve sivil kuruluşların temel bir bileşeni, ve uzun süreli finansal ve duygusal yatırım gerektiriyor. Dolayısıyla zaman, paydaşlarının güvenliğini ve iyi olma halini engelleyen veya destekleyen (kuruluşların hem kendi içindeki hem de haricindeki) unsurların fon sağlayıcılarca değerlendirmesi zamanı.

Hibe sağlayıcı ve hibe alıcı paydaş arasındaki ilişkinin geleneksel niteliklerini yeniden tanımlamaya işaret eden pek çok umut verici kanıt ve uygulama bulunuyor. Fon sağlayıcıların -akranlarıyla ve paydaşlarıyla- deneyimlerini paylaşması ve dinlemesi; bilinçli hareket etmeleri, öğrenmeleri ve uyum sağlamaları yönünde önemli bir adım.