Bir ülkede filantropinin gelişebilmesi için ihtiyaç duyulan temel faktörler nelerdir?
ICNL Yönetim Kurulu Başkanı Filiz Bikmen, İspanyol Vakıflar Birliği Direktörü Rosa Gallego Garcia ve Foundation Center Başkanı Bradford Smith bir ülkede filantropinin gelişebilmesi ve sosyal değişim adına etkili sonuçlar ortaya koyabilmesi için üç temel şeye ihtiyaç olduğunu söylüyorlar:
- Yasal ve vergisel çerçevenin kolaylaştırıcı olması;
- Bağışçılık ve sivil toplum ile ilgili güvenilir verilerin bulunması;
- Sivil toplumun yarattığı etki ile ilgili bilgilerin görünürlüğünün teşvik edilmesi.
ABD ve dünyada filantropi üzerine bilgi birikimini geliştirerek sosyal sektörü güçlendirme misyonu güden Foundation Center’ın kuruluş hikâyesi ve zaman içinde yarattığı etki sektörün gelişimi için veri, hesap verebilirlik ve şeffaflığın ne kadar önemli olduğunun bir kanıtı gibi. Amerika Kongresi’nin özel vakıfların faaliyetleri ve harcamaları üzerine başlattığı sorgulamaların karşısında en iyi savunmanın şeffaflık olacağını düşünen vakıf liderleri 1956’da Vakıf Kütüphane Merkezi’ni (Foundation Library Center) kurdular ve vakıflarla ilgili tüm bilgileri ulaşılabilir hale getirdiler. 1960’da ise ilk vakıf veri tabanını oluşturdular. Foundation Center işte bu kütüphanenin hizmetleri ve faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve ileriye taşınması hedefiyle bugünkü şeklini aldı ve halen ABD’deki vakıfların resmi bildirimlerini ve yıllık raporlarını paylaşmanın yanı sıra küresel olarak veri toplama çalışmaları yürütmekte, kaynak geliştirme ve STK yönetimi gibi konularda rehberler ve araştırma raporları yayınlamaktadır.
Kolaylaştırıcı vergisel ve yasal bir ortamın varlığı filantropi altyapısının gelişmesi için önemlidir; ancak böyle bir ortam olmasa bile vakıfların tamamen elleri kollarının bağlı olduğunu söyleyemeyiz. Bu örnekte de olduğu gibi vakıfların hem güçlü ve etkili bir sektör olarak kabullenilmesi hem de tüm paydaşlar nezdinde güven yaratabilmesi için bilgilerini kamuyla paylaşmalı, veri toplama ve yayınlama sistemlerini geliştirmelidir.
