İyi Örnekler
Bordro bağışçılığını uygulamaya geçirmek
Banvit çalışanları şirketin Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Bandırma Şubesi ile birlikte yürüttüğü “Kızlar Banvit’le Okula” burs programına katkı sağlamak ve daha fazla kız öğrencinin eğitimlerine devam etmelerine destek olmak için kendi aralarında her ay sabit bir miktarda para topluyorlar. Bandırma’da çalışanlar fiziksel olarak para toplayıp, bağışları önce proje fonunda biriktirip ve daha sonra da ÇYDD’ye aktarılıyorken, İstanbul’da çalışıp projeyi desteklemek isteyenlerin her ay bordrolarından kendi belirledikleri miktar düşülerek fona iletiliyor.
Topluluğa ait vakfı desteklemek
Borusan Holding; topluma katkı faaliyetlerinin tümü Borusan Kocabıyık Vakfı çatısı altında yapılandırıyor. Holdingden aktarılan fonlar sayesinde vakıf; eğitim, kültür ve sanat çalışmalarına 2011 yılında 16 milyon dolar kaynak tahsis etti.
Bir sosyal girişimciyi desteklemek
“Para Durumu” televizyon, radyo gazete, sosyal medya aracılığıyla ve etkileşimli eğitimlerle insanlara ulaşan bir finansal okuryazarlık sosyal girişimi. Para Durumu, Doğuş Holding’in Strateji Departmanı Bölüm Başkanı olan Özlem Denizmen tarafından yönetiliyor. Doğuş Holding, Denizmen’i, “Sosyal Girişimci” sıfatıyla bireylerin para kullanımı konusunda bilinçli yargılarda bulunabilmesi ve etkili kararlar verebilmesi için yürüttüğü bu önemli faaliyette yetkilendiriyor ve destekliyor.
Girişim, medya kullanımının yanı sıra Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki üniversite, lise, ilköğretim öğrencilerine fiziksel seminerler aracılığıyla ulaşıyor. Denizmen, Türkiye Kadın Girişimciler Derneği’nin (KAGİDER) resmi “Bireysel Finans” eğitimcisi. Emniyet mensupları, öğretmenler, doktorlar gibi farklı meslek gruplarına seminerler veriyor. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kursları (İSMEK) ortaklığında ve Doğuş Grubu’nun sponsorluğunda hayata geçirilen “İstanbul Finans Merkezi Yolunda Hedef 20. 000 Kadın” projesinin de “fikir annesi” olan Denizmen, bugüne kadar 10 bin kadına finansal okur-yazarlığı öğretti.
Finansal okuryazarlık konusunda ulusal bir strateji geliştirilmesi için T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, T.C. Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanlığı, T.C. Maliye Bakanlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, Bankalararası Kart Merkezi, Kredi Kayıt Bürosu, Bankacılık Denetleme Kurumu ve Türkiye Merkez Bankası gibi finansal düzenleme kuruluşları ile görüşüyor.
Para Durumu, kısa zamanda insanların kişisel finansal ürünlere yönelik sorunların üstesinden gelme için yararlandıkları bir kılavuz haline geldi. Farklı bir destek türünü uygulamaya koyan Doğuş Grubu, bu girişimin başlatıcısı olan Özlem Denizmen’i destekleyerek önemli bir boşluğu doldurmuş ve yeni bir finansal bilinçlilik hareketinin başlamasını sağlamış oldu.
Uzmanlıkları transfer etmek
IBM topluma katkı çalışmalarının iki temel unsuru bulunuyor: birincisi işbirliği yaptığı STK’ları teknolojisinden ve uzmanlık alanından faydalandırmak, diğeri de çalışanlar için gönüllük fırsatları yaratmak. IBM “Neyi biliyorsan onu aktar” düşüncesiyle uzmanlığı olan konularda projeler üretiyor. Bir yandan ele aldığı toplumsal sorunların giderilmesi için teknoloji çözümleri tasarlarken diğer yandan da işbirliği yaptığı kuruluşların kapasitesini geliştirmek için onlara “know-how” transferi yapıyor. IBM müşterilerine yeni bir teknoloji sunuyorsa topluma katkı programı ortaklarının da aynı şekilde o teknolojiden yararlanmalarını sağlıyor ve projelerini bu temelde geliştiriyor. Örneğin şirketin danışmanlık birimi bir işletmenin ihtiyacına göre çeşitli konularda danışmanlık hizmetleri sunduğu gibi benzer hizmetleri gönüllü olarak ortak STK’lara da sunuyor; yazılımından ve donanımından faydalandırıyor.
IBM üniversite öğrencilerinin bugünün teknoloji ve çözümlerinin beklediği becerilerle yetişmeleri için bilgi birikimlerini ve becerilerini artırabilecekleri, projelerde aktif rol alıp deneyim kazanacakları birçok seminer ve çalıştay düzenliyor, proje danışmanlığı, kariyer danışmanlığı, IBM ‘de uzun dönemli ve kısa dönemli stajlar gibi çeşitli imkanlar sunuyor. Akademisyenlerin araştırmalarında IBM’in küresel bilgi havuzundan yararlanmalarını sağlayacak projeler ve programlar yürütüyor.
Öğrencileri bilimin eğlenceli yönüyle tanıştıran ve onları teknik alanda kariyer yapmayı düşünmeye teşvik eden KidSmart Okul Öncesi Eğitim Programı, TryScience programı, EXITE Camp teknoloji kamplarını yürütüyor.
Bu örneklerde görüldüğü gibi IBM kendi uzmanlık alanlarında topluma katkı projeleri ürettiği gibi projelerden bağımsız olarak ortaklık kurduğu STK’lara ve okullara çeşitli danışmanlık hizmeti, eğitim ve etkinliklerle uzmanlık aktarımı yapıyor. Bu tür destekler hizmet bağışı olarak da adlandırılıyor.
E-Bağış
IBM tarafından 2004’te uygulamaya konulan World Community Grid, insani araştırmaların desteklenmesi için tam kapasiteyle kullanılmayan bilgisayarların gücünden yararlanılmasını sağlıyor. IBM Türk çalışanları bilgisayarlarında World Community Grid’i kullanarak bilgisayarlarının açık ancak kullanımda olmadığı süre zarfında sahip olduğu bilgi işlem gücünü bağışlıyor. World Community Grid, yüksek maliyeti nedeniyle başka şekilde tamamlanması mümkün olmayan insani araştırmalarda kullanılmak üzere kamu kuruluşlarına ve STK’lara bu gücü sağlıyor. Elde edilen sonuçlar küresel bilim topluluğu ile paylaşılıyor. IBM’in işbirliği yaptığı STK’lardan olan Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG) ve Young Guru Academy (YGA) programın ortakları arasında yer alıyor.
Mali destek, ürün desteği, hizmet desteğinden başka şirketlerin toplumsal çalışmaları desteklemek için kullanılabileceği çok sayıda iç kaynak var. IBM örneğinde olduğu gibi bu kaynakların neler olduğunun bir envanterini çıkartmak ve bunların nasıl kullanılabileceğini değerlendirmek gerekiyor.
Kârı paylaşmak
PwC her sene Çözüm Ortaklığı Platformu düzenliyor. Platformun amacı ekonomideki ve mali gündemdeki son gelişmeleri ve yenilikleri iş dünyası ile paylaşmak. Platforma katılım ücretinden elde edilen gelir bir STK’ya bağışlanıyor. Bu sayede şirket her yıl 500-600 çocuğun eğitim sonrası destek faaliyetlerine katkıda bulunuyor.
Şirketlerin ürün satışından veya hizmetten sağladıkları gelirin belli bir kısmını bir STK’ya bağışlaması desteklenen proje açısında önemli bir maddi katkı getirirken; diğer yandan ürünü ve hizmeti alan kişilerin ödedikleri ücretin belli bir kısmının sosyal bir projeye gideceğini bilmeleri o ürünü veya hizmeti almak için daha fazla motive olmalarına neden oluyor.
Kurumsal hizmetlerinden indirim ile yararlandırmak
PwC denetim, danışmanlık, vergi alanında çalışıyor. Denetimin belli uluslararası standartlara göre ve bağımsız olarak yürütülmesi gerektiğinden denetim hizmeti bağışlanamıyor ancak kısıtlı bütçeleri olan STK’lara indirimli bir fiyat verilebiliyor. Böylece örneğin yeniden yapılandırmaya giden bir STK’ya prosedür yazılması, bir iş sürecinin incelenmesi ve görüş verilmesi, kontrol noktalarının belirlenip iyileştirilmesinde yardımcı oluyor.
Gönüllü uzmanlık transferinin yapılamayacağı durumlarda bu tür kurumsal hizmetlerden STK’ların indirimli yararlanmalarını sağlamak hali hazırda kısıtlı maddi kaynakları olan STK’ların kurumsal kapasitelerini geliştirmeleri için göreceli bir kolaylık sağlayabiliyor.
Bireysel bağışçılığı harekete geçirmek
Turkcell, 2000 yılından beri, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) ile birlikte yürüttüğü “Kardelenler” projesi kapsamında her sene 10 bin kız öğrenciye eğitim bursu sağlıyor. Şirket fonları ile yapılan bu katkıya ek olarak her yıl daha fazla kız öğrencinin eğitiminin desteklenmesi için çeşitli kaynak geliştirme yöntemleri kullanılıyor; projenin ismiyle anılan Ayşe Kulin’in kitabı, Sezen Aksu’nun albümü; National Geographic belgeseli bunlardan bazıları.
23 Ekim ve 9 Kasım 2011 tarihlerinde Van’da meydana gelen, deprem felaketinin ardından Turkcell Milli Eğitim Bakanlığı himayesinde ve Türk Eğitim Vakfı (TEV) iş birliğinde “Van için Türkiye Kumbarası” adını taşıyan bir seferberlik başlattı.
Proje kapsamında kurumsal fonların yanı sıra bireysel katkıların da harekete geçirilmesi sağlandı. Turkcell’in 5 milyon lira ile ilk bağışı yaptığı Türkiye Kumbarası’na, ülkenin her kesiminden destek yağdı.
Proje kapsamında Van’da bir Öğretmen Kampüsü ve Öğrenci Yurdu inşa edildi, Endüstri Meslek Liseleri’nde okuyan 100 öğrenciye eğitim bursu sağlandı. Aradan geçen süre zarfında Türkiye Kumbarası’nda biriken meblağ 9,5 milyon liraya ulaştı. Kişi ve kurumların farklı tutarlarda yaptığı bağışlar ile Öğretmen Kampüsü’ne her geçen gün yeni evler eklendi. 100 öğretmene barınma imkanı sağlaması hedeflenen, modüler bir yapıya sahip Öğretmen Kampüsü, gelen bağışlarla 192 kişi kapasiteye ulaştı.
Bireysel bağışçılığın önündeki en büyük engellerden biri olan şeffaflık ve hesap verebilirlik kaygısını gidermek için Turkcell bağışların internet sitesi üzerinden (www.turkiyekumbarasi.com) takip edilebileceği bir sistem kurdu. Bağışçı 5283’e kısa mesaj göndererek 5 lira bağış yaptığında cep telefonuna bir takip numarası geldi. Bağışçı bu takip numarasını proje web sitesinde ilgili alana girdiğinde bağışının hangi ev için kullanıldığını görebildi. Kişiler ve kurumlar, hem SMS ile hem de sitede yer alan online kanalları kullanarak bağış yapabildiler. Böylece bağış işlemi herkes için en kolay hale getirildi.
Tüm bu yöntemleri kullanan bağışçılar sistematik olarak bilgilendirildi. Bağışçılar, projeyle ilgili gelişmeler hakkında düzenli olarak mobil bilgilendirme mesajları aldılar.
Böylece bağışçı parasının nereye gittiğini görebildi. Bina yapımının hangi düzeyde olduğu inşaat alanına konulan kameralar ve web yayını sayesinde izlenebildi. İnşaatlar tamamlanıp açılış yapıldığında hangi evlerin Turkcell’in kurumsal fonlarıyla hangi evlerin ise bireysel bağışçıların destekleriyle yapıldığı duyurulacak.
Böylece Turkcell inandığı bir projeye kurumsal fonlarını aktarmakla kalmayıp projenin genişletilmesi, daha fazla etki yaratılması ve toplum tarafından sahiplenilmesi için bireysel bağışçılığı harekete geçirmek adına bir iletişim ve kaynak geliştirme kampanyası yürütmüş oldu. Bireyleri herhangi bir tereddüt duymadan bağış yapmaya teşvik etmek için bağışların takip edilebileceği bir mekanizma kurdu.


