Aşağıdaki dizinde, filantropi alanınında sıkça kullanılan ingilizce terimlerin Türkçe karşılıkları açıklamalar ile birlikte verilmiştir. Bu terimlerin çevirisi üzerinde sahada fikirbirliğine varılmadığı için başka yerlede farklı şekillerde kullanımına rastlayabilirsiniz. Pek çok yazılı yabancı kaynakta sıkça karşılaştığımız ancak yasal ve mali çerçevedeki farklılıklardan dolayı Türkiye’de bulunmayan bazı kavramalara, tanışıklık yaratmak amacıyla burada yer verilmiştir. Siz de sözlüğe eklenmesini istediğiniz kavramları veya farklı tercümelerini paylaşabilirsiniz.



Hesap verebilirlik: Bir vakfın veya kurulusun, faaliyetleri hakkında bilgileri (özellikle mali etkinliklerini ve bunların temelindeki kararların gerekçelerini) kamuya açık tutma sorumluluğudur.


İdari fon : Vakfın operasyonel giderlerinin karşılanmasında kullanılan, gelir getiren fon.


Bağışçı ağları: Belli bir konuda ayni amaç ve çıkarları güden bağışçı kuruluşların veya kişilerin, bilgi paylaşımı, ağ kurma, mesleki gelişim fırsatları veya işbilirliği programları başlatmak için biraraya gelerek oluşturdukları resmi ya da gayri resmi koalisyonlardır. Örnek: Africa Grantmakers Affinity Group, Grantmakers for Education.


Başkalarını düşünme / özgecilik / diğergamlik: Kendinden daha cok başkalarının refahı için endişe duymak. Filantropik faaliyetleri harekete geçiren motivasyonlariın başında geldiği düşünülür.


Yıllık kampanya: Bir kurulusun varolan operasyonel giderlerini karşılamak için yürüttüğü kaynak geliştirme kampanyasıdır.


Yıllık rapor: Bir vakfın veya kurumun bahsi geçen yıl içerisinde yürütmüş olduğu hibe dağıtım faaliyetlerinin aktarıldığı ve mali tablolarının yer aldığı gönüllü rapordur. Bu rapor, vakfın veya şirketin paydaşlarına göndermiş olduğu yıllık faaliyet raporundan farklıdır. Raporda daha çok dağıtılan hibelerin listesi, hibe programi hakkında bilgi, politika ve hibelerden yaralanma şartlarına yer verilir.


Varlıklar : Bir vakfin elinde bulundurduğu sermayedir (para, hisse senetleri, tahvil, gayri menkul ve diğer kaynaklar). Genellikle varlıklar ile yatırım yapılır ve bundan kazınılan gelirle dağıtılacak hibeler için fon oluşturulur.


Hibe dağıtan kuruluşlar birliği: Vakıfların veya sosyal kurumsal sorumluluk programlarının kapasitesini geliştirmek için bilgi, eğitim ve teknik destek gibi hizmetler sunan, kar amacı gütmeyen bir üyelik kuruluşu tipidir.


Denetim : Bir kuruluşun mali tablolarının ve kayıtlarının, yeterince doğru ve tamamen temsili olup olmadıklarını tespit etmek aracılığıyla detaylı bir şekilde incelenmesidir.


Yararlanıcı: Bir vakıftan veya kurumsal sosyal sorumluluk programından hibe almaya hak kazanmış kuruluş veya bağışta bulunulan kişilerdir.


Vasiyetname ile bırakılan bağış: Bir kuruluşa taahhüt edilen ve bağışçının ölümünden sonra bağışlanan bir miktar paradır.


Tüzük : Kar amacı gütmeyen bir kuruluşun operasyonlarını düzenleyen kurallardır. Tüzükler genellikle, yönetim kurulu üyelerinin seçimi, çalışanların göreve alınması ve yükümlülüklerinin tanımını, kurullarını oluşturması ve toplantıların yapılma biçimleriyle ilgili usulleri içerir.


Kapasite geliştirme : Bir topluluk veya kuruluşun varolan beceri veya kaynaklarının arttırılması veya problem çözme, program ve hizmet yaratma veya sürdürme, kaynak ve destek sağlama becerilerinin geliştirilmesidir. Bu durumda bağışçı, belli projeleri desteklemek yerine kuruluşun temel giderlerinin karşılanması için de fon sağlayabilir.


Sermaye desteği : Bina, inşaat veya ekipman alımı için sağlanan fondur.


Şartlı bağış: Ancak farklı kaynaklardan fon kaydı ile bir kuruluşa verilen hibedir. Bu tür hibeler diğer bağışlardan gelecek bağışları canlandırmak için kullanılır. Bazen ‘matching grant’ olarak da adlandırılırlar.


Hayır kurumu / kamu yararına çalışan kuruluş : Birçok ülkede kamu yararına faaliyet gösteren kuruluşlara verilen ortak isimdir. Bu kategoriye giren kuruluşlar vergiden muaf tutulur.


Taahhüt edilmiş fonlar : Bir donörün bütçesinin, gelecekte tahsis edilmesi icin, taahhüt edilmis parçası.


Topluluk: Topluluk sadece coğrafi alanı değil aynı amaçları ve çıkarları paylaşan bir grup için de kullanilir.


Topluluk vakıfları Sosyal yatırım vakıfları : Belli bir bölgede yerel toplulukları güçlendirmek, dışlanma, ayrımcılık gibi sosyal sorunları ele almak, yeni firsatlar oluştumak vb amaçlarla kurulmuş olan, hibe dağıtan vakıflardır. Genellikle topluluk vakıflarına verilen bağışlar çok sayıda bağışçıdan toplanır ve bir fon (endowment) içerisinde tutulur. Bu fon ayrı olarak idare edilir, yapılan yatırımlardan kazılan gelirler hibe dağıtımında kullanılır. Bu vakıflar, bireysel ve kurumsal bağışçılarına çeşitli hizmet ve ürünler sunarlar. Bağışlar, hibelerin verileceği kar amacı gütmeyen kuruluşları belirleyebildikleri gibi, vakfın yönetim kuruluna tavsiyede bulunabilir veya seçimi tamamen vakfın profesyonel çalışanlarına bırakabilirler.


Çıkar çatışması : Bir kuruluşun içerisinde yer alan kişinin kişisel çıkarları nedeniyle, kuruluşun yararına olmayacak kararlar alma olasılığının bulunduğu durumdur.


İşbirliği girişimi: İki veya saha fazla hibe dağıtan kuruluşun bir araya gelmesiyle oluşan ortak bir çabadır. İşbirligi girişiminin ortakları fon sağlama sorumluluklarını paylaşabilecekleri gibi bilgi ve teknik kaynaklarla da girişime katkıda bulunabilirler.


Şirket katkıları : Bir şirket tarafından yapılan, kamu yararlı katkılara verilen genel isimdir.


Şirket bağış programı : Kar amaçlı bir içerisinde kurulmuş olan ve idare edilen hibe dağıtım programıdır. Bağışlar veya hibeler doğrudan şirketten STKlara gider. Bu programlar için aloke edilmiş ayrı bir fon yoktur, programın giderleri şirketin yıllık bütçeleme sürecinin parçası olarak planlanır.


Şirket tarafından finanse edilen vakıf / şirket vakfı : Ana varlıkları, kar amaçlı bir şirketin katkıları ile oluşturulmuş vakıftır. Ana şirketler ile bağları olmasına rağmen, kendi fonu olan bağımsız bir kuruluş olarak faaliyet gösterir.


Azalan hibe: Her sene gittikçe azalan çok yıllık hibedir. Hibeyi alan kuruluşun bu yıllar içerisinde farklı kaynaklardan fon geliştirmesi beklenir.


Çıktılar : Belli bir program veya etkinlik sonunda elde edilecek olan ölçülebilir sonuçlar veya yaratılan değişimdir.


Tanitim hibesi: Model oluşturabilecek yenilikçi bir program veya projenin başlatılması için verilen hibedir.


Doğrudan bağışlar : Bu bağış türünde, bağışçılar kendi değerlerini en iyi yansıtan program ve hizmetleri sunan STKları seçer ve onlara nakdi veya diğer varlıklar ile bağışlar yaparlar.


Takdire bağlı fonlar: Hibe fonları bir veya daha fazla mütevelli veya çalışanın takdiri ile dağıtılan hibe fonlarıdır. Genellikle bütün yönetim kurulu üyelerinin önceden onayının alınması gerekmez.


Dağıtım komitesi : Hibe kararını vermekten sorumlu olan komitedir. Topluluk vakıflarında bu komite mümkünoldugunca genis tutularak hizmet edilen topluluğu tam olarak temsil etmesi amaçlanır.


Bağış alan / Hibe alicisi / Yararlanıcı: Bir hibenin alıcısıdır.


Bağışçı : Bir yararlanıcıya hibe veren veya katkıda bulunan kişi veya kuruluştur.


Bağışçının tavsiyesi ile yapılan fonlama : Dağıtılacak hibelerin, donörün kendisi veya görevlendirdiği komite tarafından, hibe için uygun şartlara sahip alıcıların kimler olabileceğine yönelik tavsiyelerinin göz önünde bulundurularak belirlendiği, topluluk vakfı fonudur.


Bağışçı grubu : Hibe veren ve bağışçıları tarafından yönetilen bir fon havuzudur. Bağışçı grupları, aynı sosyal sorunun çözümüne ilgi duyan kişilerin zamanlarını, yeteneklerini ve kaynaklarını bütünleştirmeleriyle oluşur.


Bağışçının belirlediği fonlar : Gelirlerinin veya varlıklarının hangi STK veya STKların yararına kullanılacağının bağışçı tarafından belirlendiği, topluluk vakfı fonudur.


Teknik değerlendirme : Bir kurulus veya alici ile ilgili olabilecek tüm risklerin değerlendirildiği süreçtir.


Belli bir amaç için tahsis edilmiş fonlar / Bloke fon: Alıcının hibe fonunu belirlenen amaç dışında kullanmasının engellendiği bağış biçimidir.


Personel bağışını eşleştirme : Bir çalışanın kamu yararına çalışan kuruluşlara yaptığı katkının işverenin vereceği benzer bir katkı ile eşleştirilmesidir.


Bağışlardan oluşan toplu sermaye : Kar amacı gütmeyen bir kuruluşun ayakta kalabilmesi için sürekli muhafaza edilen ve kuruluşa gelir elde etmek için yatırım yapılan fonlardır.


Aile vakfı : Kaynakları tek bir ailenin üyelerinden gelen vakıftır. Genellikle aile üyeleri vakfın yönetim kurulunda veya mutüvelli heyetinde yer alır ve hibe verme kararlarında önemli roller oynarlar.


Temsil görevi: Bir kisi adina onun varliklarini akillica yonetme gorevidir. Sivil toplum kuruluslarinin yoneticilerinin, kurulusa karsi boyle bir yasal sorumlulugu bulunmaktadir.


Mali rapor: Gelir kaynakları, harcamalar, varlıklar ve borçlar gibi mali verilerin detayının verildiği bir hesap tablosudur. Mali raporda ayrıca hibe fonlarının nasıl kullanıldığı da listelenebilir.


Mali tablolar : Belli bir tarihte, kuruluşun mali durumunu ortaya koymak için bilanço, gelir tablosu, nakit akışı ve diğer destekleyici tablolardan oluşan mal verileri sunmasıdır.


Mali yıl: Bir kuruluşun hesap dönemidir. Takvim yılı ile aynı olmak zorunda değildir.


Fon döngüsü : Tekliflerin incelemesi, seçilmesi ve adayların bilgilendirilmesi gibi işlemlerin tekrarlandığı zaman dizgisidir. Bazı bağışçı kuruluşlar belli aralıklarla (üç ayda bir, altı ayda bir gibi) hibe başvurusu açarken, diğer kuruluşlar yıllık başvuru döngüsünü takip ederler.


Bağışçı ağları : Belli bir konuda aynı amaç ve çıkarları güden bağışçı kuruluşların veya kişilerin, bilgi paylaşımı, ağ kurma, mesleki gelişim firsatları veya işbilirliği programları başlatmak için biraraya gelerek oluşturdukları resmi ya da gayri resmi koalisyonlardır.


Genel /operasyonel destek : Bir genel amacını veya yaptığı işi devam ettirebilmesi için verilen hibedir. Sınırlandırılmamış hibe olarak da adlandırılır.


Hibe: Bir kuruluşa veya bireye kamu yararına etkinlikler yürütmesi için fon tahsis edilmesidir.


Bağış grubu: Hibe veren ve bağışçıları tarafından yönetilen bir fon havuzudur. Bağış grupları, aynı sosyal sorunun çözümüne ilgi duyan kişilerin zamanlarını, yeteneklerini ve kaynaklarını bütünleştirmeleriyle oluşur.


Bağışçılık kalıbı: Bir bağışçının yıllar içerisinde desteklediği proje ve program çeşitleri, kuruluş türleri, destek miktari, ilgi alanları, coğrafi bölgelerin vb ortaya koyduğu genel resimdir. Sadece bireyin değil bir ülkedeki bağışçılık kalıplarından da söz edilebilir.


Hibe alicisi : Hibe almaya hak kazanmış kişi veya kuruluştur.


Hibe veren / Bağışçı : Hibe veren kişi veya kuruluştur.


Hibe yapan destek kuruluşları : Vakıflara veya şirketlerin sosyal sorumluluk programlarına hibe programı yönetim kapasitelerini geliştirmeleri için teknik ve yönetim desteği veren bağımsız, kar amacı gütmeyen kuruluşlardır.


Hibe anlaşması : Hibeyi alan ve hibe veren arasında yapılan, raporlama ve hibenin harcanma usullerini bildiren, yasal bağlayıcılığı olan yazılı mutabakattır.


Hibe izlemesi : Bir bağışçı tarafından fonlanmış olan faaliyetlerin ilerleyişini sürekli olarak değerlendirilmesidir. Buradaki amaç hibenin kullanım koşullarına uyulup uyulmadığı ve hibenin amaçlarının gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini tespit edilmesidir.


Hibe verme : Hibe, kar amacı gütmeyen kuruluşlara verilen maddi ödenektir. Hibe verme de bu paranın ödenmesi faaliyetine verilen isimdir.


Hibe alicisinin mali raporu: Hibeyi alan kurulusun fonu nasıl kullandığını detaylı şekilde anlattığı rapordur. Bu rapor genellikle hibe fonundan yapılan harcamaların listesinin yanı sıra kurulusun gelir gider tabloları, varlıkları ve borçlarının yer aldığı kurumsal mali raporu da içerir.


Hibe arayışı : Bir kurulusun gerçekleştirmek istediği faaliyetler için gerekli olan maddi kaynağı talep etmek üzere bir teklif hazırlayarak bağışçı kuruluşlara başvurma işlemidir.


Taban örgütlenmesi ile kaynak geliştirme : Yerel bir topluluk veya belli bir alan içerisindeki kişi ve gruplardan para toplamak için yapılan çalışmalardır. Bir vakfın faaliyet gösterdiği bölgede, orada yaşayan insanların katılımıyla yaptığı çekiliş, açık arttırma, kermes gibi etkinlikler bu tür kaynak geliştirme çalışmalarının kapsamına girebilir.


Ana esaslar / Yönerge: Hibe arayışı içerisinde olan kuruluşların hibe veren kuruluşlara başvuru yaparken gözetmeleri gereken prosedürlerin yazılı olduğu belgedir. Bu tip yönergeler ayrıca hibe veren vakfın hedefleri, öncelikleri, hibe kriterlerini de içerir.


Yüksek sorumluluk alınan filantropi hibe yapım türünde, bağışçı mali destek sağlamanın ötesinde hibeyi alan kuruluşa koçluk ve stratejik destek vermek gibi daha yüksek sorumluluklar alir.


Aidiyet Fonları : Etnisite, toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim gibi birbirine benzer deneyim ve kültürü paylaşan kişilerin biraraya gelerek oluşturdukları, hibe yapan kuruluşlardır.


Ayni katkı : Mali katkıdan farklı olarak ekipman, malzeme veya başka maddi kaynakların veya hizmetlerin tahsisi ile yapılan katkılardır.


Girdiler : Bir grubun faaliyetlerini gerçekleştirmesi için ihtiyacı olan kaynakların (insan, para, ekipman vb) tamamıdır.


Gösterge : Performansın ölçülmesini sağlayan bilgidir. Kuruluşun aktiviteleri ile çıktıları ve sonuçları birbirine bağlayan istatistiki değerdir.


Bilgi temelli yönetim : Bir kurulusun sahip olduğu bilgi ve entellektüel varlıkların kuruluşta değer yaratmak için kullanılmasıdır. Örneğin deneyimlerden çıkarılan dersleri veya başarılı uygulamaları bir rehberde biraraya getirmek kuruluşa daha iyi hibe yönetim programı oluşturmak için değer katabilir.


Vasiyetle bırakılan bağış: Bir kişinin detaylarını vasiyetinde bildirdiği, bu sayede hayırseverlik geleneğini kendisinden sonra gelen yakınlarına bıraktığı bağıştır.


Niyet mektubu: Hibe almak isteyen kuruluşun, bağışçı kuruluştan detaylı teklif vermek için davet almadan önce sunduğu bir özettir.


Kaldıraç destegi: Bir bağışçının, kuruluşun başka kaynaklardan ek fonlar çekebilmesi için gerekli olan araçları oluşturabilmesine destek olmak amacıyla verdiği küçük başlangıç yatırımlarıdır. Buna bazen çarpan etkisi adı da verilir.


Lobicilik : Çıkartılmış veya tasarı konumunda olan bir yasal mevzuata karşı veya onu destekleyen, yasa yapım sürecinde doğrudan etkili olan kamu görevlilerini etkilemek için yapılan her tür çalışmadır.


Bağış eşleştirme programı : Bir çalışanın kamu yararına çalışan kuruluşlara yaptığı katkının veya bağışın, işverenin vereceği benzer bir katkı ile eşleştirilmesidir.


Hibe eşleştirme : Bir kuruluşa hibe verirken aynı miktarda hibenin başka bir kuruluştan alınmasının şart koşulmasıdır.


Misyon ile alakalı yatırımlar: Bir kuruluşun doğrudan hedefleri ardından gitmek için gelirlerinden veya ana fonundan yaptığı yatırımlardır. Bu yatırımların mali getiri yaratması beklenir.


Operasyonel destek: Bir kurulusun maaşlar, faturalar, ofis malzemeleri gibi günlük, varolan masraflarının karşılaması için verilen katkıdır.


Sonuçlar : Bir proje veya kurulus sayesinde ortaya çıkartılan değişimler, yararlar, öğrenimler ve diger etkilerdir. Örneğin yeni iş alanı, gelir artışı, öz saygının arttırılması birer sonuçtur.


Çıktılar : Bir etkinliğin doğrudan ve elle tutulabilir ürünleridir. Örneğin eğitim verilen kişilerin sayısı bir çıktıdır.


Filantropi : Kelimenin kökeni eski Yunanca’dan gelmekte ve insan türüne duyulan sevgi anlamını taşımaktadır. Bugün filantropi dendiği zaman, bir kişi veya grubun ortak bir faydayı geliştirmek için yaptığı gönüllü katkılar kastedilmektedir. Diğer kuruluşlara yapılan filantropik katkılar, yoksulluğun azaltiılması, vatandaşların yaşam kalitesinin yükseltilmesi gibi amaçların veya araştırma, sağlık, eğitim, kültür ve sanat vb anlanlarındaki çeşitli faaliyetlerin desteklenmesi için kullanılır.


Pilot fonlama: Deneme amacıyla belli bir projeye verilen fonlardır. Böylece fonun uzatılması veya tekrarlanması kararını almadan önce denenen projenin çıktılarının değerlendirilmesi mümkün olur. Pilot projeler genellikle bir yıl sürelidir.


Bağışlanacağına söz verilmiş para : Bir kuruluşa gelecekte katkı yapılacağına ilişkin sözdür. Örneğin bazı bağışçılar her yıl belli bir miktar para vereceklerini taahhütte bulunarak çok yıllık fon sözü vermiş olurlar.


Hibe sonraki değerlendirme : Hibenin istenilen amaçlarına ulaşıp ulaşmadığını tespit etmek için verilen hibenin sonuçlarının gözden geçirilmesine dayanır.


Ön teklif : Bir hibe teklifinin özet taslağıdır. Bu dosyayı bağışçı kuruluşa göndererek, başvuran kurulus detaylı teklif göndermesi için yeterli ilgi olup olmadığını öğrenmiş ve zamandan kazanmış olur.


Program görevlisi: Bir vakıf veya şirketin hibe programında hibe taleplerini incelemek, bütçe yönetmek, hibe başvurularını isleme koymak gibi görevleri yerine getiren kişidir.


Program ile alakalı yatırım: Hibeden farklı olarak bir vakfın kendi filantropik amac ve ilgileriyle alakalı olmak üzere, başka bir kuruluşa verdigi kredi veya yatırım seklidir.


Teklif : Hibe veya katkı almak için yapılan yazlılıbasvurudur. Teklifler genellikle neden hibeye ihtiyaç duyulduğu, hibenin ne amaca hizmet edeceği, ihtiyaçların hangi plan doğrultusunda giderileceği, gereken miktarı ve başvuran kurulus hakkında genel bilgileri kapsar.


Danışma mektubu: Bir kurulusun, bir vakfa detaylı teklif sunmasına izin verecek yeterli ilginin olup olmadığını görmek için faaliyetlerini özetlediği ve fon talebini dile getirdiği kısa bir mektuptur. Bu yöntemle ne başvuran kuruluşun ne de bağışçının zamanları boşa gitmektedir.


Yineleme : Başarılı bir girişimin farklı yerlerde tekrarlanması ile gerçekleşir. Yinelemede, orijinal projeye birebir bagli kalinmasi gerekmez; yerel şartlara bağlı olarak değişiklikler yapılır, ancak bir sonraki uygulamada ilk programda elde edilen bilgi ve deneyimlerden yararlanılır.


Karşılık niteliğinde olan fonlar: Bir vakfın, dışarıdan bir kurulusun fon talebine karşılık vermesidir.


Sınırlandırılmış fonlar : Kullanım amaçları, alıcı kuruluş türleri veya hibenin yapılış prosedürlerinin sınırlı olduğu fonlardır.


Teklif isteme ‘Request for Proposals’ ifadesinin kısaltmasıdır. Bir vakıf belli bir hibe programının açıldığını duyurmak için websitesine böyle bir teklif çağrısı koyabilir.


Başlangıç desteği: Yeni bir proje veya kurulus baslatmak için kullanılan hibedir. Başlangıç hibeleri maaşları ve yeni bir projenin diger operasyonel giderlerini karşılayabilir.


Sosyal sermaye : Sosyal insani ilişkiler ve ağlar sayesince yaratılan değer ve işbirliği.


Sosyal değişim : Dezavantajlı kişi ve grupların yaşam kalitesini iyileştirecek olan, kurumlar, sistemler, politika, kaynaklar, davranış ve tutumlarda görünen önemli değişimdir.


Sosyal göstergeler : Önemli sosyal konularla ilgili eğilimlere işaret eden veri ve istatistiklerdir.


Sosyal girişim : Sosyal bir misyon ile iktisadi faaliyetin biraraya getirildigi girişimdir. Başka bir söyleyişle, sosyal amaçları ön planda olan bir işletme veya iş faaliyetidir. Faaliyetten sağlanan ekonomik artı değer işin sahipleri ve paydaşlara daha fazla kar sağlaması motivasyonun daha çok yeniden işe veya topluma yatırım yapılması amacıyla kullanılır.


Sosyal girişimci : Bir iktisadi iş yaratma ve geliştirme becerileri ile sosyal amaçları gerçekleştirmek için gerekli olan yetileri birlikte kullanabilen kişidir. Diğer bir deyişle, orijinal ve girişimci fikirlerin sosyal ihtiyaçların karşılanması için kullanılmasıdır.


Sosyal yatırım: Vakfın yatırım politikalarını misyonu ile aynı eksene getirmesidir. Örneğin vakfın değerleriyle uyuşmayan şirketlere yatırım yapmaktan kaçınmak bunun bir uygulaması olabilir.


Sosyal getiri : Sosyal sermaye sayesinde toplumda yaratılan fırsatlar veya gelişmelerdir.


Stratejik (planlama, karar alma): İçsel ve dışsal eğilimlerin ve verilerin analiz edilmesiyle vakıf kararlarının alındığı gelecek yönelimli bir perspektiftir.


Sürdürülebilirlik: Bugünün insanlarının ve çevrenin ihtiyaçlarını, gelecek nesillerinkinden ödün vermeden karşılayabilmektir. Örnegin bir program sürdürülebilir olması için şimdiki ve gelecek paydaşlara zarar vermeden kendini yenileyebilecek bir çevre yaratmayı amaçlaması gerekir.


Vergiden düşürülebilir olma: Ülkeden ülkeye bağışçıların hangi koşullar altında yaptıkları bağışların vergiden düşebildikleri değişmektedir.


Vergiden muaf kuruluş


Teknik destek: STKlara verilen operasyonel ve yönetim desteğidir. Bunlar kaynak geliştirme desteği, bütçeleme, mali planlama, program planlaması, yasal tavsiye, pazarlama gibi alanları içerebilir. Bu destek vakıf veya şirket personeli tarafından doğrudan sunulabileceği gibi, hizmetlerin dışarıdan bir danışmandan alınması için hibe seklinde de verilebilir.


Üçüncü sektör : Gönüllü sektör yerine kullanılan bir terimdir. Genellikle iş dünyası ve devlet dışında kalan tüm kuruluşları (sendika, kulüpler, yardımlaşma grupları, baskı grupları, dini cemaatler vb) içerecek şekilde kullanılır.


Sınırlandırılmamış fon : Bağışçının belli bir kullanım alanı atamadığı fondur.


Talep edilmeden verilmiş teklif : Bağışçı vakfın daveti veya önceden haberi olmadan vakfa gönderilen tekliftir. Bazı vakıflar bu tür teklifleri kabul etmezler.


Filantropi girişimi : Kapasite gelişti




Accountability

Hesap verebilirlik: Bir vakfın veya kurulusun, faaliyetleri hakkında bilgileri (özellikle mali etkinliklerini ve bunların temelindeki kararların gerekçelerini) kamuya açık tutma sorumluluğudur.


Administrative endowment

İdari fon : Vakfın operasyonel giderlerinin karşılanmasında kullanılan, gelir getiren fon.


Affinity groups / Funder networks

Bağışçı ağları: Belli bir konuda ayni amaç ve çıkarları güden bağışçı kuruluşların veya kişilerin, bilgi paylaşımı, ağ kurma, mesleki gelişim fırsatları veya işbilirliği programları başlatmak için biraraya gelerek oluşturdukları resmi ya da gayri resmi koalisyonlardır. Örnek: Africa Grantmakers Affinity Group, Grantmakers for Education.


Altruism

Başkalarını düşünme / özgecilik / diğergamlik: Kendinden daha cok başkalarının refahı için endişe duymak. Filantropik faaliyetleri harekete geçiren motivasyonlariın başında geldiği düşünülür.


Annual campaign

Yıllık kampanya: Bir kurulusun varolan operasyonel giderlerini karşılamak için yürüttüğü kaynak geliştirme kampanyasıdır.


Annual report

Yıllık rapor: Bir vakfın veya kurumun bahsi geçen yıl içerisinde yürütmüş olduğu hibe dağıtım faaliyetlerinin aktarıldığı ve mali tablolarının yer aldığı gönüllü rapordur. Bu rapor, vakfın veya şirketin paydaşlarına göndermiş olduğu yıllık faaliyet raporundan farklıdır. Raporda daha çok dağıtılan hibelerin listesi, hibe programi hakkında bilgi, politika ve hibelerden yaralanma şartlarına yer verilir.


Assets

Varlıklar : Bir vakfin elinde bulundurduğu sermayedir (para, hisse senetleri, tahvil, gayri menkul ve diğer kaynaklar). Genellikle varlıklar ile yatırım yapılır ve bundan kazınılan gelirle dağıtılacak hibeler için fon oluşturulur.


Association of grantmakers

Hibe dağıtan kuruluşlar birliği: Vakıfların veya sosyal kurumsal sorumluluk programlarının kapasitesini geliştirmek için bilgi, eğitim ve teknik destek gibi hizmetler sunan, kar amacı gütmeyen bir üyelik kuruluşu tipidir.


Audit

Denetim : Bir kuruluşun mali tablolarının ve kayıtlarının, yeterince doğru ve tamamen temsili olup olmadıklarını tespit etmek aracılığıyla detaylı bir şekilde incelenmesidir.


Beneficiary

Yararlanıcı: Bir vakıftan veya kurumsal sosyal sorumluluk programından hibe almaya hak kazanmış kuruluş veya bağışta bulunulan kişilerdir.


Bequest

Vasiyetname ile bırakılan bağış: Bir kuruluşa taahhüt edilen ve bağışçının ölümünden sonra bağışlanan bir miktar paradır.


By laws

Tüzük : Kar amacı gütmeyen bir kuruluşun operasyonlarını düzenleyen kurallardır. Tüzükler genellikle, yönetim kurulu üyelerinin seçimi, çalışanların göreve alınması ve yükümlülüklerinin tanımını, kurullarını oluşturması ve toplantıların yapılma biçimleriyle ilgili usulleri içerir.


Capacity building

Kapasite geliştirme : Bir topluluk veya kuruluşun varolan beceri veya kaynaklarının arttırılması veya problem çözme, program ve hizmet yaratma veya sürdürme, kaynak ve destek sağlama becerilerinin geliştirilmesidir. Bu durumda bağışçı, belli projeleri desteklemek yerine kuruluşun temel giderlerinin karşılanması için de fon sağlayabilir.


Capital grant / support

Sermaye desteği : Bina, inşaat veya ekipman alımı için sağlanan fondur.


Challenge grant

Şartlı bağış: Ancak farklı kaynaklardan fon kaydı ile bir kuruluşa verilen hibedir. Bu tür hibeler diğer bağışlardan gelecek bağışları canlandırmak için kullanılır. Bazen ‘matching grant’ olarak da adlandırılırlar.


Charity

Hayır kurumu / kamu yararına çalışan kuruluş : Birçok ülkede kamu yararına faaliyet gösteren kuruluşlara verilen ortak isimdir. Bu kategoriye giren kuruluşlar vergiden muaf tutulur.


Committed funds

Taahhüt edilmiş fonlar : Bir donörün bütçesinin, gelecekte tahsis edilmesi icin, taahhüt edilmis parçası.


Community

Topluluk: Topluluk sadece coğrafi alanı değil aynı amaçları ve çıkarları paylaşan bir grup için de kullanilir.


Community foundation

Topluluk vakıfları Sosyal yatırım vakıfları : Belli bir bölgede yerel toplulukları güçlendirmek, dışlanma, ayrımcılık gibi sosyal sorunları ele almak, yeni firsatlar oluştumak vb amaçlarla kurulmuş olan, hibe dağıtan vakıflardır. Genellikle topluluk vakıflarına verilen bağışlar çok sayıda bağışçıdan toplanır ve bir fon (endowment) içerisinde tutulur. Bu fon ayrı olarak idare edilir, yapılan yatırımlardan kazılan gelirler hibe dağıtımında kullanılır. Bu vakıflar, bireysel ve kurumsal bağışçılarına çeşitli hizmet ve ürünler sunarlar. Bağışlar, hibelerin verileceği kar amacı gütmeyen kuruluşları belirleyebildikleri gibi, vakfın yönetim kuruluna tavsiyede bulunabilir veya seçimi tamamen vakfın profesyonel çalışanlarına bırakabilirler.


Conflict of interest

Çıkar çatışması : Bir kuruluşun içerisinde yer alan kişinin kişisel çıkarları nedeniyle, kuruluşun yararına olmayacak kararlar alma olasılığının bulunduğu durumdur.


Cooperative venture

İşbirliği girişimi: İki veya saha fazla hibe dağıtan kuruluşun bir araya gelmesiyle oluşan ortak bir çabadır. İşbirligi girişiminin ortakları fon sağlama sorumluluklarını paylaşabilecekleri gibi bilgi ve teknik kaynaklarla da girişime katkıda bulunabilirler.


Corporate contributions

Şirket katkıları : Bir şirket tarafından yapılan, kamu yararlı katkılara verilen genel isimdir.


Corporate giving program

Şirket bağış programı : Kar amaçlı bir içerisinde kurulmuş olan ve idare edilen hibe dağıtım programıdır. Bağışlar veya hibeler doğrudan şirketten STKlara gider. Bu programlar için aloke edilmiş ayrı bir fon yoktur, programın giderleri şirketin yıllık bütçeleme sürecinin parçası olarak planlanır.


Company-sponsored foundation / corporate foundation

Şirket tarafından finanse edilen vakıf / şirket vakfı : Ana varlıkları, kar amaçlı bir şirketin katkıları ile oluşturulmuş vakıftır. Ana şirketler ile bağları olmasına rağmen, kendi fonu olan bağımsız bir kuruluş olarak faaliyet gösterir.


Declining grant

Azalan hibe: Her sene gittikçe azalan çok yıllık hibedir. Hibeyi alan kuruluşun bu yıllar içerisinde farklı kaynaklardan fon geliştirmesi beklenir.


Deliverables

Çıktılar : Belli bir program veya etkinlik sonunda elde edilecek olan ölçülebilir sonuçlar veya yaratılan değişimdir.


Demonstration grant

Tanitim hibesi: Model oluşturabilecek yenilikçi bir program veya projenin başlatılması için verilen hibedir.


Direct gifts

Doğrudan bağışlar : Bu bağış türünde, bağışçılar kendi değerlerini en iyi yansıtan program ve hizmetleri sunan STKları seçer ve onlara nakdi veya diğer varlıklar ile bağışlar yaparlar.


Discretionary funds

Takdire bağlı fonlar: Hibe fonları bir veya daha fazla mütevelli veya çalışanın takdiri ile dağıtılan hibe fonlarıdır. Genellikle bütün yönetim kurulu üyelerinin önceden onayının alınması gerekmez.


Distribution committee

Dağıtım komitesi : Hibe kararını vermekten sorumlu olan komitedir. Topluluk vakıflarında bu komite mümkünoldugunca genis tutularak hizmet edilen topluluğu tam olarak temsil etmesi amaçlanır.


Donee / Grantee / Beneficiary

Bağış alan / Hibe alicisi / Yararlanıcı: Bir hibenin alıcısıdır.


Donor / Grantor

Bağışçı : Bir yararlanıcıya hibe veren veya katkıda bulunan kişi veya kuruluştur.


Donor advised fund

Bağışçının tavsiyesi ile yapılan fonlama : Dağıtılacak hibelerin, donörün kendisi veya görevlendirdiği komite tarafından, hibe için uygun şartlara sahip alıcıların kimler olabileceğine yönelik tavsiyelerinin göz önünde bulundurularak belirlendiği, topluluk vakfı fonudur.


Donor/Giving circle

Bağışçı grubu : Hibe veren ve bağışçıları tarafından yönetilen bir fon havuzudur. Bağışçı grupları, aynı sosyal sorunun çözümüne ilgi duyan kişilerin zamanlarını, yeteneklerini ve kaynaklarını bütünleştirmeleriyle oluşur.


Donor designated fund

Bağışçının belirlediği fonlar : Gelirlerinin veya varlıklarının hangi STK veya STKların yararına kullanılacağının bağışçı tarafından belirlendiği, topluluk vakfı fonudur.


Due diligence

Teknik değerlendirme : Bir kurulus veya alici ile ilgili olabilecek tüm risklerin değerlendirildiği süreçtir.


Earmarked funds

Belli bir amaç için tahsis edilmiş fonlar / Bloke fon: Alıcının hibe fonunu belirlenen amaç dışında kullanmasının engellendiği bağış biçimidir.


Employee matching grant

Personel bağışını eşleştirme : Bir çalışanın kamu yararına çalışan kuruluşlara yaptığı katkının işverenin vereceği benzer bir katkı ile eşleştirilmesidir.


Endowment

Bağışlardan oluşan toplu sermaye : Kar amacı gütmeyen bir kuruluşun ayakta kalabilmesi için sürekli muhafaza edilen ve kuruluşa gelir elde etmek için yatırım yapılan fonlardır.


Family foundation

Aile vakfı : Kaynakları tek bir ailenin üyelerinden gelen vakıftır. Genellikle aile üyeleri vakfın yönetim kurulunda veya mutüvelli heyetinde yer alır ve hibe verme kararlarında önemli roller oynarlar.


Fiduciary duty

Temsil görevi: Bir kisi adina onun varliklarini akillica yonetme gorevidir. Sivil toplum kuruluslarinin yoneticilerinin, kurulusa karsi boyle bir yasal sorumlulugu bulunmaktadir.


Financial report

Mali rapor: Gelir kaynakları, harcamalar, varlıklar ve borçlar gibi mali verilerin detayının verildiği bir hesap tablosudur. Mali raporda ayrıca hibe fonlarının nasıl kullanıldığı da listelenebilir.


Financial statements

Mali tablolar : Belli bir tarihte, kuruluşun mali durumunu ortaya koymak için bilanço, gelir tablosu, nakit akışı ve diğer destekleyici tablolardan oluşan mal verileri sunmasıdır.


Fiscal year

Mali yıl: Bir kuruluşun hesap dönemidir. Takvim yılı ile aynı olmak zorunda değildir.


Funding cycle

Fon döngüsü : Tekliflerin incelemesi, seçilmesi ve adayların bilgilendirilmesi gibi işlemlerin tekrarlandığı zaman dizgisidir. Bazı bağışçı kuruluşlar belli aralıklarla (üç ayda bir, altı ayda bir gibi) hibe başvurusu açarken, diğer kuruluşlar yıllık başvuru döngüsünü takip ederler.


Funder networks / Affinity groups

Bağışçı ağları : Belli bir konuda aynı amaç ve çıkarları güden bağışçı kuruluşların veya kişilerin, bilgi paylaşımı, ağ kurma, mesleki gelişim firsatları veya işbilirliği programları başlatmak için biraraya gelerek oluşturdukları resmi ya da gayri resmi koalisyonlardır.


General/operating support

Genel /operasyonel destek : Bir genel amacını veya yaptığı işi devam ettirebilmesi için verilen hibedir. Sınırlandırılmamış hibe olarak da adlandırılır.


Grant

Hibe: Bir kuruluşa veya bireye kamu yararına etkinlikler yürütmesi için fon tahsis edilmesidir.


Giving / Donor circle

Bağış grubu: Hibe veren ve bağışçıları tarafından yönetilen bir fon havuzudur. Bağış grupları, aynı sosyal sorunun çözümüne ilgi duyan kişilerin zamanlarını, yeteneklerini ve kaynaklarını bütünleştirmeleriyle oluşur.


Giving pattern

Bağışçılık kalıbı: Bir bağışçının yıllar içerisinde desteklediği proje ve program çeşitleri, kuruluş türleri, destek miktari, ilgi alanları, coğrafi bölgelerin vb ortaya koyduğu genel resimdir. Sadece bireyin değil bir ülkedeki bağışçılık kalıplarından da söz edilebilir.


Grantee / Beneficiary /Donee

Hibe alicisi : Hibe almaya hak kazanmış kişi veya kuruluştur.


Grantmaker Donor / Grantor

Hibe veren / Bağışçı : Hibe veren kişi veya kuruluştur.


Grantmaker support organization

Hibe yapan destek kuruluşları : Vakıflara veya şirketlerin sosyal sorumluluk programlarına hibe programı yönetim kapasitelerini geliştirmeleri için teknik ve yönetim desteği veren bağımsız, kar amacı gütmeyen kuruluşlardır.


Grant agreement

Hibe anlaşması : Hibeyi alan ve hibe veren arasında yapılan, raporlama ve hibenin harcanma usullerini bildiren, yasal bağlayıcılığı olan yazılı mutabakattır.


Grant monitoring

Hibe izlemesi : Bir bağışçı tarafından fonlanmış olan faaliyetlerin ilerleyişini sürekli olarak değerlendirilmesidir. Buradaki amaç hibenin kullanım koşullarına uyulup uyulmadığı ve hibenin amaçlarının gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini tespit edilmesidir.


Grantmaking

Hibe verme : Hibe, kar amacı gütmeyen kuruluşlara verilen maddi ödenektir. Hibe verme de bu paranın ödenmesi faaliyetine verilen isimdir.


Grantee financial report

Hibe alicisinin mali raporu: Hibeyi alan kurulusun fonu nasıl kullandığını detaylı şekilde anlattığı rapordur. Bu rapor genellikle hibe fonundan yapılan harcamaların listesinin yanı sıra kurulusun gelir gider tabloları, varlıkları ve borçlarının yer aldığı kurumsal mali raporu da içerir.


Grantseeking

Hibe arayışı : Bir kurulusun gerçekleştirmek istediği faaliyetler için gerekli olan maddi kaynağı talep etmek üzere bir teklif hazırlayarak bağışçı kuruluşlara başvurma işlemidir.


Grassroots fundraising

Taban örgütlenmesi ile kaynak geliştirme : Yerel bir topluluk veya belli bir alan içerisindeki kişi ve gruplardan para toplamak için yapılan çalışmalardır. Bir vakfın faaliyet gösterdiği bölgede, orada yaşayan insanların katılımıyla yaptığı çekiliş, açık arttırma, kermes gibi etkinlikler bu tür kaynak geliştirme çalışmalarının kapsamına girebilir.


Guidelines

Ana esaslar / Yönerge: Hibe arayışı içerisinde olan kuruluşların hibe veren kuruluşlara başvuru yaparken gözetmeleri gereken prosedürlerin yazılı olduğu belgedir. Bu tip yönergeler ayrıca hibe veren vakfın hedefleri, öncelikleri, hibe kriterlerini de içerir.


High-engagement philanthropy

Yüksek sorumluluk alınan filantropi hibe yapım türünde, bağışçı mali destek sağlamanın ötesinde hibeyi alan kuruluşa koçluk ve stratejik destek vermek gibi daha yüksek sorumluluklar alir.


Identity / Focus funds

Aidiyet Fonları : Etnisite, toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim gibi birbirine benzer deneyim ve kültürü paylaşan kişilerin biraraya gelerek oluşturdukları, hibe yapan kuruluşlardır.


In-kind contribution

Ayni katkı : Mali katkıdan farklı olarak ekipman, malzeme veya başka maddi kaynakların veya hizmetlerin tahsisi ile yapılan katkılardır.


Inputs

Girdiler : Bir grubun faaliyetlerini gerçekleştirmesi için ihtiyacı olan kaynakların (insan, para, ekipman vb) tamamıdır.


Indicator

Gösterge : Performansın ölçülmesini sağlayan bilgidir. Kuruluşun aktiviteleri ile çıktıları ve sonuçları birbirine bağlayan istatistiki değerdir.


Knowledge-based (management)

Bilgi temelli yönetim : Bir kurulusun sahip olduğu bilgi ve entellektüel varlıkların kuruluşta değer yaratmak için kullanılmasıdır. Örneğin deneyimlerden çıkarılan dersleri veya başarılı uygulamaları bir rehberde biraraya getirmek kuruluşa daha iyi hibe yönetim programı oluşturmak için değer katabilir.


Legacy

Vasiyetle bırakılan bağış: Bir kişinin detaylarını vasiyetinde bildirdiği, bu sayede hayırseverlik geleneğini kendisinden sonra gelen yakınlarına bıraktığı bağıştır.


Letter of Intent (LOI)

Niyet mektubu: Hibe almak isteyen kuruluşun, bağışçı kuruluştan detaylı teklif vermek için davet almadan önce sunduğu bir özettir.


Leverage

Kaldıraç destegi: Bir bağışçının, kuruluşun başka kaynaklardan ek fonlar çekebilmesi için gerekli olan araçları oluşturabilmesine destek olmak amacıyla verdiği küçük başlangıç yatırımlarıdır. Buna bazen çarpan etkisi adı da verilir.


Lobbying

Lobicilik : Çıkartılmış veya tasarı konumunda olan bir yasal mevzuata karşı veya onu destekleyen, yasa yapım sürecinde doğrudan etkili olan kamu görevlilerini etkilemek için yapılan her tür çalışmadır.


Matching gifts program

Bağış eşleştirme programı : Bir çalışanın kamu yararına çalışan kuruluşlara yaptığı katkının veya bağışın, işverenin vereceği benzer bir katkı ile eşleştirilmesidir.


Matching grant / Challenge grant

Hibe eşleştirme : Bir kuruluşa hibe verirken aynı miktarda hibenin başka bir kuruluştan alınmasının şart koşulmasıdır.


Mission/program-related investment (MRI)

Misyon ile alakalı yatırımlar: Bir kuruluşun doğrudan hedefleri ardından gitmek için gelirlerinden veya ana fonundan yaptığı yatırımlardır. Bu yatırımların mali getiri yaratması beklenir.


Operating support

Operasyonel destek: Bir kurulusun maaşlar, faturalar, ofis malzemeleri gibi günlük, varolan masraflarının karşılaması için verilen katkıdır.


Outcomes

Sonuçlar : Bir proje veya kurulus sayesinde ortaya çıkartılan değişimler, yararlar, öğrenimler ve diger etkilerdir. Örneğin yeni iş alanı, gelir artışı, öz saygının arttırılması birer sonuçtur.


Outputs

Çıktılar : Bir etkinliğin doğrudan ve elle tutulabilir ürünleridir. Örneğin eğitim verilen kişilerin sayısı bir çıktıdır.


Philanthropy

Filantropi : Kelimenin kökeni eski Yunanca’dan gelmekte ve insan türüne duyulan sevgi anlamını taşımaktadır. Bugün filantropi dendiği zaman, bir kişi veya grubun ortak bir faydayı geliştirmek için yaptığı gönüllü katkılar kastedilmektedir. Diğer kuruluşlara yapılan filantropik katkılar, yoksulluğun azaltiılması, vatandaşların yaşam kalitesinin yükseltilmesi gibi amaçların veya araştırma, sağlık, eğitim, kültür ve sanat vb anlanlarındaki çeşitli faaliyetlerin desteklenmesi için kullanılır.


Pilot Funding

Pilot fonlama: Deneme amacıyla belli bir projeye verilen fonlardır. Böylece fonun uzatılması veya tekrarlanması kararını almadan önce denenen projenin çıktılarının değerlendirilmesi mümkün olur. Pilot projeler genellikle bir yıl sürelidir.


Pledge

Bağışlanacağına söz verilmiş para : Bir kuruluşa gelecekte katkı yapılacağına ilişkin sözdür. Örneğin bazı bağışçılar her yıl belli bir miktar para vereceklerini taahhütte bulunarak çok yıllık fon sözü vermiş olurlar.


Post-grant evaluation

Hibe sonraki değerlendirme : Hibenin istenilen amaçlarına ulaşıp ulaşmadığını tespit etmek için verilen hibenin sonuçlarının gözden geçirilmesine dayanır.


Preliminary proposal

Ön teklif : Bir hibe teklifinin özet taslağıdır. Bu dosyayı bağışçı kuruluşa göndererek, başvuran kurulus detaylı teklif göndermesi için yeterli ilgi olup olmadığını öğrenmiş ve zamandan kazanmış olur.


Program officer

Program görevlisi: Bir vakıf veya şirketin hibe programında hibe taleplerini incelemek, bütçe yönetmek, hibe başvurularını isleme koymak gibi görevleri yerine getiren kişidir.


Program-related investment (PRI)

Program ile alakalı yatırım: Hibeden farklı olarak bir vakfın kendi filantropik amac ve ilgileriyle alakalı olmak üzere, başka bir kuruluşa verdigi kredi veya yatırım seklidir.


Proposal

Teklif : Hibe veya katkı almak için yapılan yazlılıbasvurudur. Teklifler genellikle neden hibeye ihtiyaç duyulduğu, hibenin ne amaca hizmet edeceği, ihtiyaçların hangi plan doğrultusunda giderileceği, gereken miktarı ve başvuran kurulus hakkında genel bilgileri kapsar.


Query letter / Letter of Inquiry

Danışma mektubu: Bir kurulusun, bir vakfa detaylı teklif sunmasına izin verecek yeterli ilginin olup olmadığını görmek için faaliyetlerini özetlediği ve fon talebini dile getirdiği kısa bir mektuptur. Bu yöntemle ne başvuran kuruluşun ne de bağışçının zamanları boşa gitmektedir.


Replication

Yineleme : Başarılı bir girişimin farklı yerlerde tekrarlanması ile gerçekleşir. Yinelemede, orijinal projeye birebir bagli kalinmasi gerekmez; yerel şartlara bağlı olarak değişiklikler yapılır, ancak bir sonraki uygulamada ilk programda elde edilen bilgi ve deneyimlerden yararlanılır.


Responsive funds

Karşılık niteliğinde olan fonlar: Bir vakfın, dışarıdan bir kurulusun fon talebine karşılık vermesidir.


Restricted funds

Sınırlandırılmış fonlar : Kullanım amaçları, alıcı kuruluş türleri veya hibenin yapılış prosedürlerinin sınırlı olduğu fonlardır.


RFP

Teklif isteme ‘Request for Proposals’ ifadesinin kısaltmasıdır. Bir vakıf belli bir hibe programının açıldığını duyurmak için websitesine böyle bir teklif çağrısı koyabilir.


Seed money

Başlangıç desteği: Yeni bir proje veya kurulus baslatmak için kullanılan hibedir. Başlangıç hibeleri maaşları ve yeni bir projenin diger operasyonel giderlerini karşılayabilir.


Social capital

Sosyal sermaye : Sosyal insani ilişkiler ve ağlar sayesince yaratılan değer ve işbirliği.


Social change

Sosyal değişim : Dezavantajlı kişi ve grupların yaşam kalitesini iyileştirecek olan, kurumlar, sistemler, politika, kaynaklar, davranış ve tutumlarda görünen önemli değişimdir.


Social indicators

Sosyal göstergeler : Önemli sosyal konularla ilgili eğilimlere işaret eden veri ve istatistiklerdir.


Social enterprise

Sosyal girişim : Sosyal bir misyon ile iktisadi faaliyetin biraraya getirildigi girişimdir. Başka bir söyleyişle, sosyal amaçları ön planda olan bir işletme veya iş faaliyetidir. Faaliyetten sağlanan ekonomik artı değer işin sahipleri ve paydaşlara daha fazla kar sağlaması motivasyonun daha çok yeniden işe veya topluma yatırım yapılması amacıyla kullanılır.


Social entrepreneur

Sosyal girişimci : Bir iktisadi iş yaratma ve geliştirme becerileri ile sosyal amaçları gerçekleştirmek için gerekli olan yetileri birlikte kullanabilen kişidir. Diğer bir deyişle, orijinal ve girişimci fikirlerin sosyal ihtiyaçların karşılanması için kullanılmasıdır.


Social investing / ethical investing / socially responsible investing

Sosyal yatırım: Vakfın yatırım politikalarını misyonu ile aynı eksene getirmesidir. Örneğin vakfın değerleriyle uyuşmayan şirketlere yatırım yapmaktan kaçınmak bunun bir uygulaması olabilir.


Social return

Sosyal getiri : Sosyal sermaye sayesinde toplumda yaratılan fırsatlar veya gelişmelerdir.


Strategic (planning, decision-making)

Stratejik (planlama, karar alma): İçsel ve dışsal eğilimlerin ve verilerin analiz edilmesiyle vakıf kararlarının alındığı gelecek yönelimli bir perspektiftir.


Sustainability

Sürdürülebilirlik: Bugünün insanlarının ve çevrenin ihtiyaçlarını, gelecek nesillerinkinden ödün vermeden karşılayabilmektir. Örnegin bir program sürdürülebilir olması için şimdiki ve gelecek paydaşlara zarar vermeden kendini yenileyebilecek bir çevre yaratmayı amaçlaması gerekir.


Tax deductibility

Vergiden düşürülebilir olma: Ülkeden ülkeye bağışçıların hangi koşullar altında yaptıkları bağışların vergiden düşebildikleri değişmektedir.


Tax-exempt organization

Vergiden muaf kuruluş


Technical assistance

Teknik destek: STKlara verilen operasyonel ve yönetim desteğidir. Bunlar kaynak geliştirme desteği, bütçeleme, mali planlama, program planlaması, yasal tavsiye, pazarlama gibi alanları içerebilir. Bu destek vakıf veya şirket personeli tarafından doğrudan sunulabileceği gibi, hizmetlerin dışarıdan bir danışmandan alınması için hibe seklinde de verilebilir.


Third sector

Üçüncü sektör : Gönüllü sektör yerine kullanılan bir terimdir. Genellikle iş dünyası ve devlet dışında kalan tüm kuruluşları (sendika, kulüpler, yardımlaşma grupları, baskı grupları, dini cemaatler vb) içerecek şekilde kullanılır.


Unrestricted fund

Sınırlandırılmamış fon : Bağışçının belli bir kullanım alanı atamadığı fondur.


Unsolicited proposal

Talep edilmeden verilmiş teklif : Bağışçı vakfın daveti veya önceden haberi olmadan vakfa gönderilen tekliftir. Bazı vakıflar bu tür teklifleri kabul etmezler.


Venture philanthropy

Filantropi girişimi : Kapasite geliştirme veya sosyal getiriler yaratmak için kar amacı gütmeyen bir kuruluşa mali yatırımın yapıldığı, gönüllü sektöre uygulanan uzun vadeli bir yatırım deneyimi ve girişim sermaye modelidir.

Kaynaklar: WINGS, English glossary of philanthropic terms; Philanthroppy UK, Giving glossary; The Foundation Center, Glossary; San Diego Grantmakers, Glossary of Philanthropic Terms; The Forum of Regional Associations of Grantmakers (the Forum), Glossary of Philanthropic

Terms; The Donors Forum: Glossary of Terms in Philanthropy; Philanthropy Foundations Canada, Glossary of Terms.